Leading out-of-The-Box : คุณหรือ กับ คุณและ

 

สมองคุณผู้อ่านมักเลือกใช้ใครครับ ระหว่าง ‘คุณหรือ’ กับ ‘คุณและ’ ?

 

คุณหรือ จะมองโลกแบบได้อย่างเสียอย่าง ต้องเลือกระหว่างการตัดสินใจสองประการ ถ้าจะเลือก A ก็ต้องเสีย B เป็น Yes/No Binary ที่มีขาวและดำชัดเจน ส่วนคุณและจะมองโลกแบบยืดหยุ่น โลกที่ไม่ขาวไม่ดำทางออกที่เกิดขึ้นมักจะเป็นสีเทาๆแบบพยายามให้ได้ทั้งหมด ฝรั่งเรียก Win-Win

 

ในอาชีพการเป็นโค้ชผู้บริหาร ผมสังเกตว่าหากไม่ระวังสมองของโค้ชชี่หลายท่านถนัดที่จะใช้ คุณหรือ มากกว่า คุณและ เช่น

“จะเอางานได้ผล หรือ จะเอาคนเป็นสุข?”

“อยากให้ผมพูดความคิดของผมในที่ประชุมแล้วทุกคนอึดอัด หรือ อยากให้ผมนิ่งเงียบเพื่อให้ทุกฝ่ายสบายใจ?”

“อยากมีกิจการเป็นของตนเอง หรือ อยากทำงานประจำเป็นลูกจ้าง?”

“คุณพ่อคุณแม่อยากให้ลูกอยู่โรงเรียนที่เด็กเล่นทั้งวัน หรือ โรงเรียนที่เด็กเรียนทั้งวัน?”

และที่สุดคลาสสิค

“ต้องการความสำเร็จในหน้าที่การงาน หรือ ต้องการเวลาให้กับครอบครัว?”

 

จะเรียกว่าผมเป็นคนงกก็ได้ แต่ผมไม่ชอบการได้อย่างเสียอย่าง แทนที่จะเลือกว่าได้อะไรเสียอะไร ผมพยายามหาทางเลือกที่ทำให้ได้ทั้งสองอย่าง ก่อน(สมอง)คุณผู้อ่านจะบอกว่ามันเป็นไปไม่ได้หรอกอาจารย์ You can’t have your cake and eat it, too เทคนิคการ Framestorming คือการปักโจทย์ไว้ตรงหน้าแล้วบังคับสมองเราให้หาทางเลือกต่างๆ เช่น

 

“อยากให้ผมพูดความคิดของผมในที่ประชุมแล้วทุกคนอึดอัด หรือ อยากให้ผมนิ่งเงียบเพื่อให้ทุกฝ่ายสบายใจ?” ลองบังคับสมองว่าคิดอย่างไรได้อีกบ้าง? จำเป็นไหมว่าทางเลือกต้องเป็น ‘พูด’ หรือ ‘เงียบ’ เท่านั้น 1) เงียบตอนนี้และไปพูดทีหลังได้ไหม? 2) ไปพูดกันมาก่อนสองต่อสองแทนพูดกันโต้งๆในห้องประชุมได้ไหม? 3) ใช้เอกสารเช่น บทความ กรณีศึกษา หรือ คลิปวิดีโอ แทนการพูดด้วยวาจาได้ไหม? 4) ให้คนอื่นพูดแทนได้ไหม? 5) เปลี่ยนมาตั้งคำถามแทนได้ไหม? 6) ชมสิ่งที่เขาทำมาแล้วก่อนเสนอข้อแนะนำได้ไหม? 7) ก่อนจะยกมือเสนอสิ่งที่คิด รอให้เขาถามความเห็นของเราก่อนได้ไหม ฯลฯ แล้วลองพิจารณาดูว่าทางเลือกใดจะเป็นประโยชน์กับทุกฝ่ายมากที่สุด

 

หากตั้งหลักให้ดี “เราสามารถบังคับสมองไปสู่ทางออกที่ได้ทั้งการพูดความคิดของตนเอง ‘และ’ การทำให้ทุกฝ่ายสบายใจ” จากที่เคยใช้แต่คุณหรือ จะได้เปลี่ยนมาใช้คุณและให้ทำงานเสียบ้าง

 

ข้อคิดสำหรับผู้นำสมอง

 

1.  Delay your response คุณหรือมักจะออกตัวเร็วกว่าคุณและ สาเหตุเป็นเพราะว่าการตั้งตัวเลือกระหว่างสองช้อยส์นั้นชัดเจนกว่าสำหรับสมองผู้บริหาร จะเอา A หรือเอา B ก็วิเคราะห์มาว่าข้อดีข้อเสียเป็นอย่างไร ปัญหาคือสมการนี้ใช้ไม่ได้ในเหตุการณ์ที่เราอยากได้ทั้ง A และ B งั้นให้เวลาคุณและสักหน่อย ได้ยินอะไรถามตัวเองก่อนว่า ‘ด่วนไหม’ ในการตอบ ต่อให้ชายหนุ่มคุกเข่าขอแต่งงานตรงหน้า ฝึกตัวเองให้ตอบว่า “ขอเวลาคิดสักคืน” ก่อนตอบนะจ๊ะ

2.  หลายหัวดีกว่าหัวเดียว หาคนใกล้ตัวมาช่วยสร้างทางออกใหม่ๆ ความฉลาดของผู้นำคือการมีตัวเลือกหลากหลายกับสถานการณ์ตรงหน้า แล้วตัดสินใจบนทางออกที่สร้างประโยชน์มากที่สุด Intelligence is the ability to come up with many possible options; then selecting the most productive solution แต่ควรระวังตัวช่วยแบบ “ถ้าเป็นพี่ พี่จะเลือกทางนี้” เพราะวัตถุประสงค์คือการหาคนมาช่วยเราขยายความคิดของสมอง ไม่ใช่คนมาช่วยมันตัดสินใจ

3. Framestorming ในกระดาษ สิ่งหนึ่งที่ช่วยคุณและได้อย่างมากคือการเขียนโจทย์ตรงหน้าออกมา เทคนิคที่ผมชอบส่วนตัวคือ Mind Map ใช้การเขียนสิ่งที่ต้องการเห็นเกิดขึ้นไว้ตรงกลางกระดาษ เช่น “อยากสำเร็จทั้งงานและครอบครัว” จากนั้นค่อยให้สมองแตกแขนงว่ามีตัวเลือกใดบ้างเพื่อให้ได้มาซึ่งผลลัพธ์ดังกล่าว

 

เมื่อวันเสาร์มีเพื่อนคนหนึ่งโทรมาปรึกษาเรื่องข้อเสนองานใหม่ที่ใหญ่โตกว่าเดิมมาก แต่เขากำลังกังวลว่าจะไม่เหลือเวลาให้ครอบครัว ผมถามว่า “คิดเรื่องอะไรมากที่สุด?” เขาบอก “อยากมีเวลาเล่นกับลูกทุกเย็นเหมือนตอนนี้” เราจึงตั้งกติกากันว่าเขาจะกลับบ้านด้วยเวลาเดิมที่เคยกลับ แล้วลองดูว่ามีอะไรต้องเปลี่ยนไปบ้างในการทำตำแหน่งใหม่? หนึ่งในทางเลือกที่เพิ่มมาสำหรับเจ้าตัวหลังวางสายคือ “งั้นวิธีการทำงานต้องเปลี่ยนไป” ตอนนี้เจ้าตัวแฮปปี้สุดๆกับ งานที่ตำแหน่งใหญ่กว่าเดิม ‘และ’ เวลาที่ได้เล่นกับลูกทุกเย็น

 

คุณผู้อ่านล่ะครับ มีโจทย์อะไรที่ควรเปลี่ยนจากคุณหรือมาใช้งานคุณและบ้าง?

 


ดร.ธัญ ธำรงนาวาสวัสดิ์

Principal Partner

สลิงชอท กรุ๊ป


ที่มา: กรุงเทพธุรกิจ 22 มีนาคม 2558