6 ข้อผิดพลาดในการสร้างเครือข่าย ตอนที่ 1

วันก่อนผมได้รับโทรศัพท์จากน้องคนหนึ่ง ที่เคยทำงานร่วมกันมาก่อน เขาโทรมาเพื่อแจ้งให้ทราบว่า ตอนนี้เขาว่างงานและกำลังอยู่ในระหว่างการหางานใหม่ ซึ่งเหตุผลหลักที่โทรมาจริงๆแล้วคือ เพื่อขอคำแนะนำในการหางานใหม่ เขาเล่าว่า เขาพยายามหางานทางหนังสือพิมพ์ก็แล้ว อินเตอร์เน็ทก็แล้ว ก็ยังไม่มีใครโทรมาเรียกไปสัมภาษณ์สักองค์กร เขาควรจะทำอย่างไรดี

สำหรับผมแล้ว ผมมองว่าการที่เราต้องการอะไรบางอย่าง สิ่งที่ต้องทำเป็นอย่างแรกคือการพยายามพึงพาตัวของเราเองก่อน และหากยังหาหรือทำไม่ได้จริงๆ หลังจากที่พยายามแล้ว สิ่งที่อยากแนะนำต่อไปคือการใช้เครือข่ายหรือ Network ให้เป็นประโยชน์
คุณรู้หรือไม่ว่า การสร้างเครือข่ายที่ดีเป็นสิ่งที่ทำได้ยากมาก แต่ก็ถือว่าเป็นทักษะที่สำคัญอย่างยิ่งทักษะหนึ่ง ที่ทุก ๆ คนจำเป็นต้องฝึกฝนให้มีเพิ่มขึ้น เพราะเครือข่ายเหล่านี้จะช่วยเกื้อหนุนคุณในช่วงเวลาที่คุณกำลังไปได้ดี และจะกลายเป็นปัจจัยสำคัญเพื่อความอยู่รอดของคุณในยามฉุกเฉิน

ผมมีข้อคิดเกี่ยวกับความผิดพลาดในการสร้างเครือข่ายของคนเรา รวมถึงแนวทางในการหลีกเลี่ยงความผิดพลาดเหล่านั้น มาเล่าสู่กันฟัง
1.    คิดว่าตัวเอง ไม่รู้จักใครสักคน
ต้องยอมรับว่าตอนนี้เราอยู่ในยุคของการสร้างเครือข่าย ไม่ว่าจะเป็นเครือข่ายในเรื่องของระบบต่างๆหรือเครือข่ายในเรื่องของคน ถ้าคุณคิดว่าคุณไม่ค่อยรู้จักคนมากนัก ลองใช้เวลาสัก 10 นาทีในการเขียนชื่อคนที่คุณรู้จัก(และเขาก็รู้จักคุณด้วย) ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนร่วมงาน เพื่อนในสมัยเรียน ลูกค้า หรือแม้แต่ญาติพี่น้อง แล้วคุณจะแปลกใจในจำนวนชื่อที่คุณเขียนออกมา

ผมมีลูกค้าอยู่คนหนึ่ง เขาชอบบ่นอยู่เสมอว่า ไม่ค่อยมีเพื่อนหรือมีเครือข่ายมากนัก ผมเลยให้เขาลองเขียนรายชื่อคนเหล่านั้นออกมา ปรากฏว่าเวลาผ่านไป 1 ชั่วโมง เขายังไม่มีทีท่าว่าจะเขียนเสร็จ ดังนั้นจงอย่าประเมินตนเองต่ำจนเกินไป

พูดจริงๆแล้ว ด้วยเครือข่ายระบบอินเตอร์เน็ทที่ครอบคลุมเกือบทั่วโลก ทำให้เราสามารถสร้างเครือข่ายออนไลน์ได้อย่างง่ายดาย ไม่ว่าจะเป็นการสร้างเครือข่ายผ่านทาง Facebook, LinkedIn, หรือ Twitter และด้วยเครือข่ายพวกนี้ บางครั้งคุณอาจจะแปลกใจที่ได้เจอกับเพื่อนๆ ที่ไม่ได้เจอกันมานานเป็นสิบปีก็ได้

2.    ไม่รู้ว่าจะนำเสนอตนเองอย่างไรดี
แน่นอนว่ามันอาจจะยากสำหรับคนที่ยังไม่มีงานทำหรือกำลังหางานอยู่ที่จะนำ เสนอตนเองกับคนอื่นๆ เพราะปกติเวลาที่เราแนะนำตัวเองนั้น โดยส่วนมากมักเริ่มจากการแนะนำว่า ชื่ออะไรและทำงานอยู่ที่ไหน ซึ่งถ้าคุณยังอยู่ในระหว่างการหางาน คุณอาจจะรู้สึกกระอักกระอ่วนในการแนะนำตนเอง

คำแนะนำของผมคือ จงบอกไปตามความเป็นจริงว่าคุณกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนงาน จากนั้นอาจจะคุยถึงงานเก่าที่เคยทำมา อย่าคุยอย่างโอ้อวด แต่จงคุยหรือเล่าเรื่องเพื่อให้คู่สนทนาเห็นถึงทักษะที่คุณมีและสิ่งที่คุณ สนใจ

สำหรับการโทรศัพท์ไปคุยนั้น ควรจะเรียบเรียงเรื่องราวไว้ให้ดีก่อนว่า จะคุยเรื่องอะไรบ้าง และต้องการการตอบรับอะไรจากปลายทาง (เช่น เป็นการโทรไปเพื่อขอข้อมูลเพิ่มเติม หรือเป็นการโทรไปเพื่อขอชื่อคนอื่น ในการติดต่อต่อไป เป็นต้น) แน่นอนว่าในบางครั้งสิ่งที่เราขอไป ปลายทางอาจไม่สามารถทำให้หรือหาให้ได้ ดังนั้นจงรักษามารยาทถ้าหากเขาให้คุณได้แค่ไอเดียหรือความคิดเห็น

การโทรไปเพื่อของานใหม่แบบตรงๆอาจเป็นอะไรที่ไม่เหมาะสมเท่าไรนัก ดีไม่ดีคุณอาจจะเสียเพื่อนหรือเครือข่ายของคุณเลยก็ได้

3.    ไม่รู้ตัวว่ากำลังยกตนข่มท่านอยู่
การที่จะสร้างเครือข่ายได้ดีนั้น จำเป็นต้องขายตัวของเราเองให้ได้ ซึ่งปกติเป็นอะไรที่ทำได้ค่อนข้างยาก หลายๆครั้งเวลาเราคุยกันหรือเล่าเรื่องราวต่างๆให้คนอื่นฟัง เพื่อให้เขาเห็นถึงทักษะความสามารถของเรานั้น เราอาจลืมตัวและพูดจนดูเหมือนเป็นการโอ้อวดตัวเองมากเกินไป ดังนั้นสิ่งสำคัญสำหรับการเล่าเรื่องราวต่างๆคือ จะทำอย่างไรให้การพูดคุยของตัวเรา ไม่เหมือนเป็นการยกตนข่มท่านหรือเป็นเหมือนพนักงานขายของมากจนเกินไป

หนึ่งในวิธีการที่หลายๆคนนิยมใช้กัน คือการเล่าเรื่องโดยใช้แนวทางที่เรียกกันว่า STAR โดย S-T-A-R เป็นตัวย่อของวิธีการเล่าเรื่อง โดย

 
S หมายถึง Situation หรือสถานการณ์
T หมายถึง Task หรืองานหรือสิ่งที่ควรต้องทำ
A หมายถึง Action หรือสิ่งที่เราได้ทำลงไปจริง
R หมายถึง Result หรือผลลัพธ์ที่ออกมา
ยกตัวอย่างวิธีการเล่าเรื่องแบบ STAR เช่น
S (สถานการณ์) – มีอยู่ช่วงหนึ่งในระหว่างที่ทำงานในองค์กรเก่า จำนวนของลูกค้าที่เข้ามาติดต่อลดลงอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งส่งผลให้รายได้ที่เคยเข้ามาอย่างสม่ำเสมอจากลูกค้ากลุ่มนี้ลดลง
T (สิ่งที่ควรต้องทำ) – ผมต้องหาสาเหตุ และทำการพัฒนาพนักงานในฝ่ายลูกค้าสัมพันธ์ รวมทั้งพยายามพัฒนาสินค้าตัวใหม่ ๆ ออกมา
A (สิ่งที่ได้ทำจริง) – ผมสามารถหาสาเหตุจนพบว่าการที่ลูกค้าไม่กลับมาเป็นเพราะการดูแลเอาใจใส่ของ ฝ่ายลูกค้าสัมพันธ์ไม่ดีพอ จึงได้เข้าไปกำกับดูแล แก้ปัญหาในส่วนของความขัดแย้งภายในทีมงาน และสร้างความสัมพันธ์ระหว่างพนักงานในทีมและระหว่างทีมให้ดีขึ้น
R (ผลลัพธ์) – ซึ่งเมื่อภายในเป็นปกติ ก็ส่งผลให้สิ่งที่แสดงออกไปสู่ภายนอกหรือไปสู่ลูกค้ามีการพัฒนาที่ดีขึ้นไป ด้วย จำนวนลูกค้าเริ่มเพิ่มขึ้น รายได้ขององค์กรก็เพิ่มขึ้น ลูกค้าก็มีความสุขมากขึ้น
การเล่าเรื่องแบบ STAR ที่ดี ไม่ควรใช้เวลาในการเล่าเรื่องนานเกินไป แต่ที่สำคัญคือ การใส่รายละเอียดเท่าที่จำเป็นเพื่อให้ผู้ฟังรู้สึกประทับใจในตัวคุณ และในขณะเดียวกันก็ไม่ทำให้เขารู้สึกหมั่นไส้จนเกินไป

 
หน้า กระดาษหมดพอดี ในครั้งหน้าผมขอมาเล่าต่อในส่วนที่เหลืออีก 3 ข้อของความผิดพลาดที่อาจจะเกิดขึ้นได้ในระหว่างการสร้างและใช้เครือข่ายของ เรา
 
อภิวุฒิ พิมลแสงสุริยา
กรรมการผู้จัดการ
บริษัท ออคิด สลิงชอท จำกัด
apiwut@riverorchid.com
www.orchidslingshot.com
 

6 ข้อผิดพลาดในการสร้างเครือข่าย ตอนที่ 2

บทความในฉบับก่อนหน้านี้ ผมเล่าถึงน้องที่เคยทำงานร่วมกันกับผมคนหนึ่ง ที่โทรมาถามถึงแนวทางการหางานใหม่ หลังจากที่เขาพยายามหางานจากหน้าหนังสือพิมพ์และอินเตอร์เน็ทแล้ว ซึ่งก็ได้แนะนำไปว่า ให้ใช้เครือข่ายให้เป็นประโยชน์ ซึ่งผมได้ให้คำแนะนำเรื่องเกี่ยวกับความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นจากการส ร้าง/ใช้เครือข่ายของเรา โดยก่อนหน้านี้ผมได้เล่าถึงข้อควรระวังไปแล้ว 3 ข้อคือ

1. คิดว่าตัวเอง ไม่รู้จักใครสักคน
2. ไม่รู้ว่าจะนำเสนอตนเองอย่างไรดี และ
3. ไม่รู้ตัวว่ากำลังยกตนข่มท่านอยู่
สำหรับฉบับนี้ผมขอเล่าต่อในเรื่องของข้อควรระวังและแนวทางการหลีกเลี่ยงที่เหลืออีก 3 ข้อ
4.    ไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นอย่างไร
ปัจจุบันนี้มีงานหลายๆงานที่จัดขึ้นเพื่อให้คนที่เข้ามาร่วมงานได้รู้จักกัน เพิ่มมากขึ้น (Networking Event) ซึ่งงานเหล่านี้จะจัดขึ้นโดยสมาคมหรือชมรมต่างๆมากมาย ดังนั้นถ้าคุณเป็นสมาชิกสมาคมหรือชมรมเหล่านี้อยู่ คุณจะมีโอกาสได้ออกไปรู้จักกับคนใหม่ๆอยู่ตลอดเวลา (ถ้าคุณยอมเสียเวลาและค่าใช้จ่ายเล็กน้อยเพื่อไปร่วมงานกับเขา)

สำหรับสถานการณ์เช่นนี้ เป้าหมายของคนที่มาร่วมงานคือ การหมุนเวียนเพื่อให้รู้จักคนให้ได้มากที่สุด ดังนั้นในการสร้างความสัมพันธ์ลักษณะเช่นนี้ คุณควรจะเน้นไปที่ตัวของคนที่เราคุยด้วย โดยอาจจะถามถึงงานที่เขาทำว่าเขาชอบอะไรในงานของเขา เขาได้งานนั้นมาได้อย่างไร เขาจะทำอะไรถ้าเขาไม่ได้ทำงานที่เขาทำอยู่ในปัจจุบัน คำถามเหล่านี้จะทำให้คุณได้ไอเดียว่า จะทำอย่างไรต่อไปในอนาคต

จากนั้นจงแลกเปลี่ยนนามบัตรกัน อย่ารู้สึกไม่ดีหรืออายที่จะบอกลาและเดินไปรู้จักคนใหม่ เมื่อกลับมาจากงาน คุณอาจจะกลับมาดูนามบัตรว่า ใครที่มีแนวโน้มที่จะสามารถช่วยคุณได้

สำหรับการติดต่อผ่านทางโทรศัพท์ สิ่งแรกที่คุณควรทำคือการถามเขาว่า เขาสะดวกที่จะคุยกับคุณหรือไม่ ถ้าไม่คุณอาจจะทำการนัดหมายเพื่อโทรไปหาใหม่ในโอกาสถัดไป และถ้าหากการโทรของคุณเป็นการโทรไปหาคนที่ไม่เคยพบกันมาก่อน จงอ้างถึงบุคคลที่แนะนำคุณเข้าไป หรือถ้าเป็นการโทรไปหาคนที่เคยพบกันแค่ไม่กี่ครั้ง อาจจำเป็นต้องท้าวความสักหน่อยว่าคุณกับเขาเคยพบกันเมื่อไร

5.    พูดเกี่ยวกับคนหรือองค์กรที่ทำอยู่หรือเคยทำอยู่ในแง่ลบ
เวลาที่คุณจะเล่าเรื่องราวต่างๆ จงคิดไว้ก่อนว่า สิ่งที่คุณจะเล่านั้นจะทำให้คนฟังรู้สึกไม่ดีไปด้วยหรือไม่ ไม่ว่านายเก่าของคุณจะแย่แค่ไหน จงพยายามเล่าเรื่องให้ออกมาในแง่บวกเข้าไว้ (แต่ไม่ใช่โกหก) นึกถึงสิ่งดีๆของเขา เพราะคุณไม่มีทางรู้ได้เลยว่า คนที่คุณคุยอยู่ด้วยนั้นมีสายสัมพันธ์กับหัวหน้าเก่าหรือองค์กรเก่าของคุณ หรือไม่

จงเล่าเรื่องต่างๆในทางบวก เปิดโอกาสให้กับตนเองในการหางาน และหลีกเลี่ยงการพูดที่ดูเหมือนสิ้นหวังหรือแสดงถึงความต้องการงานอย่างมาก พยายามอย่ากล่าวโทษองค์กรหรือบุคคลที่สาม เพราะสิ่งเหล่านี้จะทำให้เกิดการจดจำในด้านลบกับคู่สนทนา ดีไม่ดีอาจจะเป็นการปิดความสัมพันธ์ก่อนที่ความสัมพันธ์จะเริ่มต้นขึ้นด้วย ซ้ำ

6.    ลืมที่จะพูดคำว่า “ขอบคุณ”
มารยาทที่ดีเป็นสิ่งที่สำคัญสำหรับการสร้างหรือรักษาเครือข่าย ซึ่งสิ่งเหล่านี้ส่วนมากมักจะถูกมองข้ามไป โดยเฉพาะหากคุณมีอะไรที่ต้องคิดอยู่ในหัวตลอดเวลา จงอย่าลืมที่จะขอบคุณคนที่คุยด้วยสำหรับการให้เวลาหรือข้อมูลต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการขอบคุณหลังจากได้รับคำแนะนำ หรือการเขียนโน้ตหรืออีเมลสั้นๆเพื่อขอบคุณเขา

การสร้างเครือข่ายที่ดี ควรมีความต่อเนื่องในการติดต่อ ไม่จำเป็นต้องโทรไปหาทุกวันก็ได้ แต่อาจจะส่งข้อความ/บทความดีๆที่เขาอาจสนใจไปให้เป็นระยะๆ หรืออาจจะสลับบทความกับการเขียนอีเมลไปทักทาย สอบถามสารทุกข์สุขดิบ วิธีการเหล่านี้เป็นแนวทางการรักษาเครือข่ายและความสัมพันธ์ต่างๆให้คงไว้

สุดท้าย จงอย่าจำกัดตนเองกับเครือข่ายที่อยู่ในสายงานที่คุณทำเพียงอย่างเดียว เพราะไม่แน่ว่าคุณอาจจะได้พบกับงานหรือโอกาสใหม่ๆที่ไม่เคยทำมาก่อน (ถึงแม้มันจะเป็นแค่งานชั่วคราว) มันอาจจะสร้างโอกาสใหม่ๆให้คุณก็ได้ ดังนั้นโปรดเตือนตนเองไว้เสมอว่า “จงมีความยืดหยุ่นและเปิดใจของตนเอง แล้วคุณอาจจะพบกับคุณคนใหม่ หรือหน้าที่การงานที่ดีและเหมาะกับคุณกว่าเดิม” ก็เป็นได้...ขอให้โชคดี !
อภิวุฒิ พิมลแสงสุริยา
กรรมการผู้จัดการ
บริษัท ออคิด สลิงชอท จำกัด
apiwut@riverorchid.com
www.orchidslingshot.com