ไขความลับการสร้างคนด้วยจุดแกร่ง

เคยไหมที่คุณมองออกไปนอกหน้าต่างห้องทำงานยามพลบค่ำหลังจบการทำงานของวัน แล้วครุ่นคิดถึงการสร้างคนในองค์กร  คุณเคยลังเลไหมว่าเวลาและความพยายามทั้งหมดที่องค์กรของคุณใช้ไปกับการสร้างผู้นำสามารถสร้างความแตกต่างได้อย่างยอดเยี่ยมกลับมาให้คนและองค์กรของคุณแล้วหรือยัง  หากความสงสัยนี้แอบคืบคลานเข้ามาบ่อยๆในความคิดมันอาจเป็นสัญญาณว่าการพัฒนาคนในองค์กรของคุณยังไม่ได้ผลดังใจที่คุณอยากได้ ผมจะขอนำแนวทางการพัฒนาผู้นำสู่ระดับยอดเยี่ยม (Extraordinary Leader) ด้วยการสร้างจุดแข็งมาเล่าสู่กันฟัง
 
คนเราไม่สามารถเก่งไปได้เสียทุกอย่าง ผุ้นำที่เก่งๆทั้งหลายมีจุดอ่อนกันแทบทุกคน แต่สิ่งที่ทำให้เขาเหล่านั้นประสบความสำเร็จคือการใช้จุดแข็งระดับยอดเยี่ยมของเขาสร้างผลงานที่โดดเด่น หลายคนคงกำลังนึกถึงสตีฟ จ๊อบส์ เป็นตัวอย่าง
 
แนวคิดเรื่องการพัฒนาภาวะผู้นำโดยเน้นการพัฒนาจุดแข็ง (Strengths) ไม่ได้เป็นแนวคิดใหม่ แต่ยังเป็นสิ่งที่ผู้บริหารหลายคนตั้งคำถามว่ามันคืออะไรกันแน่ ได้ผลจริงหรือ ทำแล้วองค์กรจะดีขึ้นอย่างไร และจะพัฒนาจุดแข็งต้องทำอย่างไร
 
 
จุดแข็งสำหรับผู้นำคืออะไร
 
จุดแข็งคือคุณลักษณะบางด้านในตัวคนที่เขาสามารถใช้ได้ดีมากกว่าคนอื่นๆและทำนายโอกาสที่จะสร้างความสำเร็จในผลงานของคนๆนั้นเมื่อเทียบกับคนอื่นๆได้ ในที่นี้ผมจะพูดถึงเฉพาะงานในบทบาทของการเป็นผู้นำ ไม่ว่าจะอย่างเป็นทางการ (มีตำแหน่งเป็นหัวหน้าคนอื่น) หรือไม่เป็นทางการ  
 
ถ้าจะคุยกันถึงจุดแข็งของผู้นำองค์กรแล้ว เรากำลังเชื่อมโยงโดยปริยายไปถึง 1) การเปรียบเทียบกับผู้นำคนอื่น 2) ผลลัพธ์ของการบริหารองค์กร ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจหรือองค์กรที่ไม่หวังผลกำไร  มันคงไม่มีประโยชน์นักถ้าจะพูดถึงจุดแข็งของคนๆหนึ่งในมุมมองของเขาเองคนเดียวโดยไม่ได้เทียบกับคนอื่นๆ  และจุดแข็งนั้นไม่สามารถเชื่อมโยงกับผลลัพธ์ที่เป็นประโยชน์ต่อองค์กรได้
 
 
รูปที่1:ประสิทธิภาพของผู้นำ (Leadership Effectiveness) มีผลโดยตรงต่อการบริหารงานและคน
 
ต้องแกร่งแค่ไหนถึงจะสร้างความแตกต่าง
 
วิธีหนึ่งที่มีผู้วิจัยไว้คือเทียบกับผู้นำคนอื่นๆแล้วยึดเอาความเก่งระดับท๊อป 10 เปอร์เซ็นต์มาเรียกว่าเข้าขั้นเป็นจุดแข็งระดับยอดเยี่ยม  (Profound Strengths) เรียกว่าต้องมีการเปรียบมวยถึงจะมั่นใจว่าไม่ได้คิดเองเออเอง
 
Dr. John Zenger และ Dr. Joe Folkman ซึ่งเป็นที่ปรึกษาด้านการพัฒนาผู้นำได้ตีพิมพ์งานวิจัยไว้ในหนังสือ The Extraordinary Leader: Turning Good Managers into Great Leaders ว่าผู้นำราว 20,000 กว่าคนที่เขาศึกษาอาจมีจุดแข็งในหลากหลายด้าน แต่มีจุดแข็ง16 ตัวใน 5 กลุ่มเท่านั้นที่มีความเชื่อมโยงสูงสุดทางสถิติกับผลลัพธ์การบริหารงานและบริหารคน  จุดแข็ง 5 กลุ่มที่ว่านี้คือ 1) ความซื่อตรงและจริยธรรม 2) ความสามารถส่วนตัว 3) ทักษะการทำงานร่วมกับคนอื่น 4) ความสามาถในการนำการเปลี่ยนแปลง และกลุ่มสุดท้ายคือ 5) การมุ่งต่อผลลัพธ์
 
คนๆหนึ่งอาจมีสิ่งที่เขาทำได้ดีมากๆอีกหลายอย่าง แต่ข้อดีบางอย่างไม่ได้ทำให้ผลงานของเขาดีขึ้นมากมายนัก ยกตัวอย่างเช่น การทำงานอย่างเป็นระบบเป็นข้อดีในการทำงาน แต่ไม่สามารถทำให้เกิดความแตกต่างในผลงานจนทำให้เขาเป็นผู้นำระดับยอดเยี่ยมได้ถึงแม้เขาจะมีการทำงานเป็นระบบมากลำดับต้นๆเมื่อเทียบกับคนอื่น
 
 
จะรู้ได้อย่างไรว่าจุดแข็งด้านใดที่ควรเสริมสร้าง
 
งานวิจัยของ Zenger & Folkman พบว่าหากคุณสามารถสร้างจุดแข็งระดับยอดเยี่ยมได้ 3-5 ตัว จาก 16 คุณลักษณะข้างต้น คุณจะมีโอกาสพัฒนาความโดดเด่นในภาวะผู้นำไปสู่ระดับต้นๆเมื่อเทียบกับผุ้นำอื่นๆ
 
แต่เราจะเลือกตัวใดมาพัฒนาให้เป็นจุดแข็งระดับยอดเยี่ยมก็ต้องหาให้พบว่าคุณมีอะไรเป็นคุณลักษณะพื้นฐานที่แข็งแรงพอสมควรให้พัฒนาต่อได้บ้าง แล้วถ้าจะไม่ให้หมดแรงตกม้ากลางทางก็ควรจะเลือกตัวที่คุณมีแรงบันดาลใจอยากจะพ้ฒนามันมากๆหน่อย สุดท้ายถ้าคุณกำลังพัฒนาจะแกร่งเพื่อองค์กร คุณก็ควรจะดูด้วยว่าพัฒนาคุณลักษณะตัวใดแล้วจะให้ผลดีกับบทบาทหน้าที่ของคุณในองค์กรมากที่สุด 
 
เมื่อรู้แล้วว่าจะสร้างอะไรเป็นจุดแข็ง เราจะสร้างคุณลักษณะนั้นอย่างไร
 
หากสังเกตุการฝึกซ้อมของนักกีฬาระดับโลก เราจะพบว่านักวิ่งไม่ได้ฝึกวิ่งอย่างเดียว นักว่ายน้ำก็ไม่ได้ฝึกแต่ว่ายน้ำ เขาเหล่านั้นต้องฝึกด้านอื่นๆอีกหลายอย่างประกอบกัน เช่น ยกน้ำหนัก ฝึกโยคะ ฝึกสมาธิ ฝึกการผ่อนคลาย เพื่อให้เขายกระดับความสามารถเป็นนักกีฬาที่เก่งที่สุด
 
Zenger & Folkman มีข้อมูลวิจัยที่ปฏิวัติความคิดในการพัฒนาผู้นำว่าแนวทาง Cross-Training นี้สามารถใช้ในการพัฒนาจุดแข็งทางภาวะผู้นำได้คล้ายกัน
 
ยกตัวอย่างเช่น จุดแข็งตัวหนึ่งใน 16 ตัวคือ การทำให้ผู้อื่นเกิดแรงบันดาลใจและความรู้สึกทุ่มเท จุดแข็งตัวนี้เป็นตัวที่คนในองค์กรให้ความเห็นว่าเป็นคุณลักษณะที่มีผลเชิงบวกต่อภาวะผู้นำมากที่สุดตัวหนึ่ง แต่พบว่าเป็นสิ่งที่ผู้นำส่วนใหญ่ทั่วโลกไม่ทำได้ไม่ค่อยดี หากจะพัฒนาจุดแข็งตัวนี้ให้ดีขึ้นมากๆจนเก่งกว่าคนอื่น คุณสามารทำได้ด้วยการฝึก Leadership Cross-Trainining ตัวอื่นๆเช่น ตั้งเป้าหมายให้ท้าทาย สร้างความชัดเจนในวิสัยทัศน์และทิศทางขององค์กร สื่อสาร พัฒนาคน สร้างการทำงานเป็นทีม และสร้างนวัตกรรมหรือแนวคิดใหม่ๆ
 
ข้อเตือนใจสุดท้ายสำหรับคนที่เป็นผู้นำทุกคนคือการตระหนักว่าถึงคุณจะปรับปรุงจุดอ่อนของคุณให้ดีขึ้นได้ก็ไม่ช่วยให้คุณกลายเป็นผู้นำที่ยอดเยี่ยม อย่างเก่งมันก็เพียงช่วยให้คุณเป็นแค่ผุ้นำระดับ “โอเค” 
 
อ้างอิง
The Extraordinary Leader: Turning Good Managers to Great Leaders, Zenger & Folkman, McGraw-Hill ed. 2009
 
ผู้เขียน
 
วศิน อรดีดลเชษฐ์ เป็นกรรมการผู้จัดการของบริษัทที่ปรึกษา SLINGSHOT GROUP และเป็นโค้ชผู้บริหารระดับสูง เคยผ่านงานบริหารในบริษัทชั้นนำ เช่น Unilever, Hay Group, AstraZeneca เขาจบการศึกษาจาก Stanford University และ University of Pennsylvania