ผมและบิ๊กอายส์พยายามแทรกตัวออกจากสนาม ผ่านกองเชียร์กลุ่มใหญ่ที่กำลังห้อมล้อมและแย่งกันเซลฟี่กับเจ้าตูบผู้ชนะอย่างทุลักทุเล ดูเหมือนบรรยากาศแถวนี้จะครึกครื้นสุดขีดแต่สำหรับผมกลับวังเวงสุดใจ ยิ่งได้ยินเสียงโฆษกประกาศให้ผู้ที่ได้รางวัลนำสุนัขไปถ่ายรูปอย่างเป็นทางการบนเวทีใหญ่ ยิ่งทำให้ความรู้สึกทรุดหนักลงไปอีก 

“เมื่อไรเราจะได้ไปยืนบนแท่นถ่ายรูปกับเขาบ้างนะ” เสียงตัดพ้อในใจดังขึ้นโดยไม่รู้ตัว ในขณะที่สองเท้าค่อยๆ ลากตัวเองกลับไปยังที่พักสุนัขอย่างอ่อนแรง ความจริงในตอนนี้คือเราอยู่ข้างล่าง ไม่มีใครมาถ่ายรูป ผมกำลังเก็บสัมภาระ และกำลังจะกลับบ้าน 

ผมเริ่มทบทวนสิ่งที่เกิดขึ้นในสนามอีกครั้ง และมาสะดุดกับคำพูดสุดท้ายที่พี่ศักดิ์ทิ้งไว้ก่อนจะเดินจากไป “ถ้าสมาธิยังไม่เข้าที่ ไม่มีวันเข้าวิน” ประโยคนี้ตอกย้ำให้ผมต้องคิดแล้วคิดอีก แกหมายถึงใคร ผมหรือคู่หูของผมที่สมาธิยังไม่เข้าที่ 

จริงๆ แล้ว ถ้าย้อนเวลากลับไปในวินาทีที่เจ้าตูบตัวน้อยมีท่าทีวอกแวกและขยับตัวถอยหลัง เมื่อมันเห็นกรรมการเดินถือโบว์สีเหลืองเข้ามาใกล้  ในหัวผมเองก็ไม่ได้โฟกัสต่อสถานการณ์ที่อยู่ตรงหน้า  แต่กลับไปนึกเสียดายโบว์สีน้ำเงินและสีแดงที่เพิ่งพลาดไปก่อนหน้านั้น  

ใช่แล้ว! สิ่งที่พี่ศักดิ์พูดคงหมายถึงผมด้วยแน่ๆ  เป็นเพราะความไม่นิ่งนั่นแหละที่ทำให้ไม่วิน ถูกต้องแล้ว แต่ไม่ใช่แค่บิ๊กอายส์ ผมเองก็ยังไม่นิ่ง  ที่ผ่านมาก่อนลงสนามผมพยายามฝึกบีเกิ้ลตัวแสบให้มีสมาธิกับการเดินและการยืนโพสท่า  แต่ไม่เคยฝึกฝนตัวเองในเรื่องนี้เลย 

การฝึกสมาธิมีส่วนช่วยให้ภารกิจที่ทำ ขยับไปสู่ความสำเร็จได้เร็วขึ้น  แม้แต่ Evan Williams ผู้ร่วมก่อตั้ง Twitter ยังฟันธงว่าประสิทธิภาพในการทำงานของเขากับเพื่อนร่วมงานอีกหลายคนเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด หลังจากมีการฝึกสมาธิ    

ใครๆ ก็รู้ว่าการใช้ชีวิตของมนุษย์ในยุคออนไลน์มีส่วนบั่นทอนสมาธิ  เสียงแจ้งเตือนจากอีเมล์ เฟสบุ๊ค ไลน์ ทวิตเตอร์ ทำให้เราสูญเสียโฟกัสได้ง่ายและเร็วขึ้น ซึ่งแน่นอนว่า มันทำลายประสิทธิภาพในการทำงานให้ลดลง 

จะเกิดอะไรขึ้นหากสมาธิหนีออกจากร่างไปแม้เพียงเสี้ยววินาที  เรื่องที่ไม่ควรพลาดอาจพลาดได้  กี่ครั้งแล้วที่ส่งอีเมล์ไปหาลูกค้าโดยลืมแนบไฟล์สำคัญส่งไปด้วย  ความคิดอาจสะดุดหรือไม่ต่อเนื่องขณะกำลังเขียนงานบางอย่าง 

จะว่าไปแล้ว ก็ไม่ใช่เรื่องแปลกอะไรที่คนซึ่งมีสมาธิดี มักจะทำอะไรประสบความสำเร็จได้ง่ายกว่า ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเรียน การทำงาน หรือแม้กระทั่งเรื่องชีวิตส่วนตัว แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าคนสมาธิไม่ดีจะเป็นผู้โชคร้ายเสียทีเดียว  ยังดีที่สมาธิเป็นทักษะทางด้านจิตใจ (Mental Skills) ซึ่งสามารถฝึกฝนกันได้
 
การสร้างสมาธิ นอกจากจะทำได้โดยการปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมรอบตัวให้เอื้อต่อการมีสมาธิ หรือกำจัดตัวแปรที่จะมารบกวนออกไปไกลๆ แล้ว  ยังต้องเริ่มที่ตัวเอง ด้วยการฝึกสมองให้คิดและพุ่งเป้าไปที่เรื่องใดเรื่องหนึ่ง พูดง่ายๆ คือทำจิตให้สนใจเฉพาะเรื่องปัจจุบันเท่านั้น

แต่ก่อนจะเริ่มฝึกสมาธิ กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุขให้คำแนะนำที่น่าสนใจไว้ว่า ต้องเตรียมความพร้อม 4 ประการนี้เสียก่อน คือ 1) สถานที่ต้องสงบ 2) ท่าต้องสบาย 3) จิตใจต้องผ่อนคลาย และ 4) สนใจในสิ่งเดียว

ส่วนวิธีทำสมาธินั้นมีหลายหลาย สามารถเลือกได้ตามความเหมาะสมของแต่ละคน เช่น การเพ่งมองวัตถุ อาจเป็นดอกไม้ หรือเปลวเทียน ซึ่งจะต้องดึงความคิดของตัวเองไปยังวัตถุนั้น หากความคิดเริ่มฟุ้งซ่านก็ต้องพยายามดึงกลับมาที่วัตถุนั้นใหม่ให้ได้  ทำไปเรื่อยๆ ซัก 15-12 นาที จิตใจและร่ายกายจะรู้สึกสบายขึ้น

หรืออาจใช้วิธีพิจารณาลมหายใจเข้าออก พยายามติดตามสังเกตลมหายใจของตัวเองไปเรื่อยๆ จงรู้ตัวอยู่เสมอว่ากำลังหายใจสั้นหรือยาว  ถี่หรือห่าง โดยไม่บังคับหรือควบคุม ปล่อยให้เป็นไปตามธรรมชาติ   หากมีความคิดอื่นแทรกเข้ามา ปล่อยให้มันผ่านไป อย่าคิดต่อ ให้สนใจแต่ลมหายใจเข้าออก ทำเช่นนี้ไปเรื่อยๆ จนกว่าจะรู้สึกว่าลมหายใจละเอียดแทบสังเกตไม่ได้

การท่องคำภาวนาไว้ในใจก็เป็นอีกวิธีหนึ่ง ที่นำเรื่องการกำหนดลมหายใจเข้าออกมาเกี่ยวข้อง โดยเริ่มจากการนั่งหลับตาในท่าที่สบายแล้วท่องคำว่า พุทโธไว้ในใจทุกลมหายใจเข้าออก  เวลาหายใจเข้าให้ภาวนาคำว่า“พุท”  เวลาหายใจออกให้ภาวนาคำว่า “โธ”  ทำแบบนี้ไปเรื่อยๆ หยุดคิดเรื่องอื่นใดจนจิตใจสงบ   

นอกจากนี้ วิธีการนับเลขก็น่าสนใจไม่น้อย เริ่มจากการหายใจเข้าออกอย่างช้าๆ แล้วค่อย ๆ นับเลขย้อนหลังจาก 100 ถึง 1 ให้สัมพันธ์กับลมหายใจ เมื่อหายใจเข้านับ 100 หายใจออกนับ 100 หายใจเข้านับ 99 หายใจออกนับ 99  นับไปเรื่อยๆ เป็นจังหวะสม่ำเสมอ หากจิตคิดกระจัดกระจายจะทำให้ทำให้นับผิด   ดังนั้น ให้กลับไปนับใหม่ที่ 100  จนกว่าจิตจะสงบและนับได้ไม่ผิดพลาด 

แต่การทำสมาธิไม่ได้มีประโยชน์แค่เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานเท่านั่น   Oprah Winfrey เจ้าแม่ทอล์คโชว์ชื่อดังยังใช้การทำสมาธิเมื่อเธอรู้สึกเครียด และทำเป็นประจำก่อนนอนทุกคืน ไม่เว้นแม้กระทั่งบริษัทชั้นนำระดับโลกอย่าง Google  Apple  Yahoo  AOL  Time Warner  Nike Procter & Gamble และ HBO ก็ยังสนับสนุนให้พนักงานฝึกทำสมาธิเพื่อสุขภาพจิตที่ดีและกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์อีกด้วย 

แม้ความผิดหวังจากการประกวดจะทำให้ผมรู้สึกแย่ แต่ก็ยังมีมุมที่ยิ้มได้  ผมได้เรียนรู้บางสิ่งบางอย่างเพิ่มขึ้น และเชื่อว่ามันยังไม่หมดแค่นี้ ยังคงมีเรื่องที่ต้องเรียนรู้อีกมากในการลงสนามครั้งต่อไป  ถึงวันนี้จะไม่ได้โบว์รางวัลมาแขวนไว้ในตู้โชว์แม้แต่ชิ้นเดียว แต่อย่างน้อยก็ได้บทเรียนสำคัญมาแขวนไว้ในใจ 
 
ก่อนหัวจะถึงหมอน ผมบอกตัวเองว่า พรุ่งนี้แหละที่จะเป็นวันดีเดย์ในการฝึกใจให้นิ่ง…แต่เอ๊ะ! ทำไมต้องรอล่ะ เริ่มซะตั้งแต่ตอนนี้เลยก็ได้ไม่ใช่เหรอ?  “พุท -โธ…พุท -โธ…พุท -โธ”
 

 

 

 


 

จักรพันธ์ จันทรัศมี
Consulting Partner
สลิงชอท กรุ๊ป

ที่มา : กรุงเทพธุรกิจ 6 เม.ย.59