เพาะพันธุ์ผู้นำ ตอนที่ 17 เสียท่าเพราะไม่เป็นทีม

หลังจากแฟรงกี้และลีวายส์ยุติการแย่งกิ่งไม้แห้งได้พักนึง ทั้งคู่ก็กลับมาวิ่งเล่นกันอีกครั้งเหมือนไม่เคยมีเรื่องทะเลาะกันมาก่อน ส่วนผมก็ยังคงเฝ้าดูลูกสุนัขทั้งห้าตัววิ่งเล่นกันอย่างเพลิดเพลินต่อไปและให้เวลาพวกมันได้เผาผลาญพลังงานในร่างกายอีกสักครู่ เพราะหลังจากนี้ผมต้องจัดการอาบน้ำบรรดาจอมซนเหล่านี้ทุกตัวและคงใช้เวลาเป็นชั่วโมงแน่ ๆ

ทันใดนั้น เจ้าลัคกี้ กระต่ายตัวโปรดของน้องปิ่นซึ่งเคยถูกมอลลี่ แม่ของลูกสุนัขทั้งห้านี้งับหูจนถึงกับเลือดอาบมาแล้วครั้งนึง กระโดดเข้ามากลางสนามหญ้า คงไม่ต้องบรรยายว่าอะไรจะเกิดขึ้นต่อจากนี้

บิ๊กอายส์, ไวน์แดง, แฟรงกี้, ลีวายส์ และ สกายคิกหยุดวิ่งเล่นทันที แล้วส่งสายตามาที่กระต่ายขนปุยสีขาวพร้อมกันโดยอัตโนมัติ ในเสี้ยววินาทีนั้นบี้เกิ้ลวัยสามเดือนทั้งฝูงก็สวมวิญญาณนักล่าตามสัญชาตญาณทันที

ความเป็นนักล่าของบีเกิ้ลติดตัวมาตั้งแต่วันแรกที่มีสุนัขสายพันธุ์นี้เกิดขึ้นบนโลก ซึ่งมีวิวัฒนาการย้อนอดีตไปถึง 400 ปีก่อนคริสตกาลเลยทีเดียว โดยบรรพบุรุษของบีเกิ้ลคือ สุนัขขนาดใหญ่สีขาว มีพละกำลังในการไล่ล่ามหาศาล มีชื่อว่า Talbot Hound มนุษย์ในสมัยโบราณได้พัฒนานักล่าตัวใหญ่เทอะทะนี้ให้มีขนาดเล็กลง แต่ยังคงคุณสมบัติในการสะกดรอยไล่ล่าเหยื่อ ด้วยการใช้จมูกดมกลิ่นอย่างคล่องแคล่ว

ขณะนี้ สนามหญ้าหน้าบ้านผมได้กลายสภาพเป็นสมรภูมิในการไล่ล่าไปโดยปริยาย นักล่าระดับเยาวชนฝูงหนึ่งพยายามตีวงล้อมหมายจะตะครุบกระต่ายรุ่นพี่ซึ่งมีขนาดเล็กกว่านิดหน่อย แต่มีความคล่องตัวสูง มันกำลังหาทางทะลุทะลวง ฝ่าวงล้อมนักล่ามือใหม่ด้วยใจระทึก

คงไม่สำเร็จง่าย ๆ หากบีเกิ้ลไล่ล่าแบบตัวใครตัวมัน นักล่ามือใหม่เหล่านี้ควรต้องเชื่อในคำพูดของไมเคิล จอร์แดน นักบาสเก็ตบอลระดับโลกที่บอกว่า“Talent wins games, but teamwork and intelligence wins championships” ดังนั้น ถ้าต้องการชัยชนะอย่างแท้จริงต้องอาศัยพลังของทุกคนในทีม คนเก่งเพียงคนเดียวช่วยได้บางครั้งบางคราวเท่านั้น

ผู้นำในทุกองค์กรไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ หากต้องการให้งานสำเร็จได้เร็วและง่ายขึ้น ก็ต้องยกระดับกลุ่มคนทำงานให้กลายเป็นทีมงานกันทั้งนั้น เอ๊ะ! แล้วจะรู้ได้ยังไงว่ากลุ่มของเราพัฒนาเป็นทีมหรือยัง ?

Stephen P. Robbins และTimothy A. Judgeชี้ความแตกต่างของ Work Group กับ Work Teamเอาไว้ 4 ประการ ในหนังสือชื่อ “Organizational Behavior” โดยให้ดูที่ 4 องค์ประกอบดังต่อไปนี้ คือGoal, Synergy, Accountability และ Skills

1. หากคนของเรามีเป้าหมาย (Goal) เพียงแค่ต้องการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารซึ่งกันและกันเท่านั้น แบบนี้ยังไม่ใช่ทีม เราจะใช้คำว่าทีมได้อย่างเต็มปากเต็มคำ ก็ต่อเมื่อมีการสร้างผลงานร่วมกัน (Collective Performance) แม้ว่าแต่ละคนอาจมีเป้าหมายของตัวเองที่จะต้องทำให้สำเร็จ แต่เป้าหมายหลักของทีมต้องสำเร็จด้วยและสำคัญกว่าเป้าหมายส่วนบุคคล

2. หากบรรยากาศในการทำงานเข้าข่ายตัวใครตัวมัน แม้ไม่ได้ไปขัดขวางการทำงานของใคร แบบนี้จะเรียกทีมยังไม่ได้ ทุกคนต้องแสดงออกให้เห็นว่า มีการช่วยเหลือเกื้อกูลและเสริมพลังในเชิงบวกซึ่งกันและกัน (Positive Synergy) นี่ซิ! คือทีม

3. หากแต่ละคนมีความรับผิดชอบ(Accountability) เฉพาะหน้าที่และผลงานของตนเอง โดยไม่สนใจใยดีต่อผลงานของคนอื่น แบบนี้ก็ไม่ใช่ทีมอยู่ดี ! ความเป็นทีมจะสะท้อนจากการดูผลงานโดยรวมของทุกคนและผลงานรายบุคคลของสมาชิกในทีมด้วย (Individual and Mutual Outcomes)

4. นิยามของคำว่ากลุ่มนั้น ไม่ได้สนใจที่จะนำทักษะหรือความถนัดที่หลากหลายของสมาชิกมาผสมผสานให้เกิดประโยชน์ต่อการทำงาน ส่วนนิยามของทีม ผู้นำจะดึงเอาจุดเด่นของแต่ละคนออกมาเสริมซึ่งกันและกัน (Complementary Skills) แต่การบริหารจัดการสมาชิกในทีมที่มีความแตกต่างกัน ก็ต้องพิถีพิถันสักหน่อย คงไม่ใช่แค่เอาเขามารวมกันแล้วปล่อยเลยตามเลย พูดง่าย ๆ คือจะทำแบบลวก ๆไม่ได้ ผู้นำจึงต้องทำให้ทุกคนในทีมเกิดความชัดเจนอย่างน้อย 3 ประการ เรียกว่าต้องมี 3 ชัด คือ 1)เป้าหมายชัด (Clear Goal) ควรกำหนดสิ่งที่ต้องการและผลลัพธ์ที่คาดหวังไว้ให้ชัดเจน 2) บทบาทชัด(Clear Role) ทุกคนในทีมต้องรู้ว่าตัวเองมีหน้าที่อะไรและต้องส่งมอบภารกิจอะไรให้ทีม 3) แผนงานชัด(Clear Plan) มีการกำหนดขั้นตอน วิธีการและระยะเวลาการทำงานที่ทุกคนในทีมรับรู้ซึ่งกันและกัน

คราวนี้กลับมาติดตามสถานการณ์การไล่ล่ากันต่อนะครับ แม้ลัคกี้จะตกอยู่ท่ามกลางฝูงบีเกิ้ลที่คึกคะนอง แต่ดูเหมือนมันจะสังเกตเห็นหนทางในการเอาตัวรอดได้ บีเกิ้ลเหล่านี้อาจมีสัญชาตญาณของนักล่าอยู่ในสายเลือดแต่มันยังขาดประสบการณ์อยู่อีกเยอะ นักล่าแต่ละตัวต่างต้องการตะครุบเหยื่อด้วยฝีมือของตัวเอง ทำให้ภารกิจในครั้งนี้ไม่เป็นเอกภาพ ช่องว่างระหว่างบิ๊กอายส์และสกายคิกคือ โอกาสทองที่ลัคกี้ไม่ปล่อยให้หลุดลอยไป มันรีบดีดตัวเองฝ่าวงล้อมหลวม ๆ ออกไปหลบอยู่ในดงต้นเทียนทองได้อย่างน่าทึ่ง

โอละพ่อ ! นึกว่าจะเสร็จฝูงบีเกิ้ลซะแล้ว อย่างนี้เรียกว่า “เสียท่า…เพราะไม่เป็นทีม” แท้ ๆ เลย

จักรพันธ์ จันทรัศมี
Consulting Partner
Slingshot Group
chakkapan.c@slingshot.co.th

ที่มา : กรุงเทพธุรกิจ 17 ธ.ค.57