เตรียมความพร้อมสำหรับการสัมภาษณ์งาน

ช่วงนี้เป็นช่วงที่นิสิตนักศึกษาที่เพิ่งจบออกมา กำลังหางานทำอยู่ ผมเชื่อว่าหลายๆสถาบันได้มีการสอนวิธีการเขียนจดหมายสมัครงานและวิธีการเขียนประวัติส่วนตัว (Resume) ให้กับนักศึกษาจบใหม่แล้วเกือบทั้งสิ้น ณ ตอนนี้ ลองสมมุติว่าประวัติของคุณเข้ารอบ และเพิ่งได้รับโทรศัพท์นัดให้เข้าไปสัมภาษณ์ คุณควรจะเตรียมตัวอย่างไร ต้องบอกก่อนว่า คำแนะนำนี้ ไม่ได้มีให้สำหรับเด็กจบใหม่เท่านั้น คนที่หางานท่านอื่นๆก็สามารถนำเทคนิคเหล่านี้ไปใช้ได้เช่นกัน

คราวนี้ลองจินตนาการดูว่า คุณกำลังอยู่ในห้องสัมภาษณ์ ที่มีคนอยู่กลุ่มหนึ่งซึ่งพร้อมจะสัมภาษณ์และถามคำถามคุณ คุณอยู่ตัวคนเดียว ไม่มีตัวช่วย ไม่มีปุ่มกดย้อนกลับหลัง คุณจะทำอย่างไร

ก่อนอื่นคุณต้องเข้าใจก่อนว่า คุณกำลังสมัครเข้าไปในตำแหน่งงานที่มีใครบางคนต้องการคนที่เหมาะสมเข้าไปทำงานนั้นๆ และตอนนี้พวกเขากำลังพยายามค้นหาอยู่ว่า คุณใช่คนที่เหมาะสมที่เขาต้องการหรือไม่ ซึ่งในการทำเช่นนั้น เขาจะมองและฟังสิ่งที่คุณแสดงออกและเปรียบเทียบสิ่งที่เห็นและได้ยินจากคุณกับความเชื่อและมุมมองที่เขามี

ยกตัวอย่างง่ายๆเช่น ผู้สัมภาษณ์ถามเกี่ยวกับความก้าวหน้าในหน้าที่การงานที่ผู้ถูกสัมภาษณ์ต้องการ เหตุที่เขาถามเพราะคิดว่า คนที่มีความเป้าหมายในการทำงาน มีความมุ่งมั่นที่จะก้าวหน้าในอาชีพ จะเป็นคนที่มีความขยันและทุ่มเทในการทำงาน เป็นต้น

ดังนั้นคุณต้องคิดเสมอว่า ผู้สัมภาษณ์มีมุมมองที่เป็นตัวของเขาเอง คุณต้องฟังคำถามให้ดีและตีความหมายของคำถามเหล่านั้น ผมมีข้อแนะนำและเทคนิคเล็ก ๆ น้อย ๆ สำหรับผู้ที่จะไปสัมภาษณ์งานมาฝาก

1.    แต่งตัวให้เหมาะสม – ถ้าคุณกำลังจะไปสัมภาษณ์งานกับบริษัทใหญ่ๆ อย่างธนาคารกรุงเทพหรือปูนซิเมนต์ไทย คุณควรที่จะแต่งชุดทำงานให้เรียบร้อย ผู้หญิงใส่กระโปรง ผู้ชายใส่กางเกง ส่วนนักเรียนก็ใส่ชุดนักเรียนให้เรียบร้อย

2.    พูดแต่พอควร – ครั้งสุดท้ายที่ผมได้เป็นผู้สัมภาษณ์งาน ผมเจอผู้ที่ถูกสัมภาษณ์พูดอย่างน้ำไหลไฟดับ บอกเล่าถึงประวัติการทำงานของตนเองอยู่เกือบชั่วโมง และเหลือเวลาให้ผมถามอีกประมาณ 10 คุณคงพอจะเดาได้ว่าเรื่องจบลงอย่างไร

3.    ฟังให้มาก – ทักษะที่สำคัญที่สุดสำหรับคนที่เข้าไปสัมภาษณ์งานคือการฟัง ยกตัวอย่างที่ผมเจอ เนื่องจากบริษัทที่ผมทำงาน พนักงานส่วนใหญ่ใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ที่เป็น Mac (แมกอินทอช)  ผมจึงจะถามผู้ที่มารับการสัมภาษณ์ว่า “คุณคิดอย่างไรกับการใช้เครื่อง Mac ?” มีผู้สัมภาษณ์คนหนึ่งตอบผมว่า “ผมชอบใช้เครื่อง PC และองค์กรส่วนมากก็ใช้เครื่องคอมพิวเตอร์แบบ PC กัน พวกที่ใช้ Mac ส่วนมากเป็นคนที่วิ่งตามแฟชั่นทั้งนั้น” ....คุณสามารถแสดงความคิดเห็นของคุณได้ แต่ช่วยฟังให้ดีและแปลความหมายของคำถามเหล่านั้นก่อนที่จะตอบ ผมคงไม่ต้องบอกว่าเกิดอะไรขึ้นกับผู้สัมภาษณ์คนนั้น

4.    ถามคำถาม – เพื่อเป็นการป้องกันปัญหาในข้างต้น คุณอาจจะถามคำถามเพื่อค้นหาความต้องการและความหมายที่แท้จริงของคำถามเหล่านั้นก็ได้ เช่น “ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ในการใช้ค่ะ/ครับ คุณจะใช้สำหรับการทำงานในลักษณะไหนค่ะ/ครับ” ถ้าคุณถามคำถามนี้ไปแทนที่จะตอบแบบข้างต้น คุณก็จะรู้ว่าที่ผมถาม เพราะผมพยายามจะสื่อว่า องค์กรของผมใช้เครื่องคอมพิวเตอร์แบบ Mac ซึ่งคุณจะสามารถใช้ได้ไหม

5.    แสดงความสนใจ – เมื่อผู้สัมภาษณ์เปิดโอกาสให้ผู้ถูกสัมภาษณ์ถาม จงถามเพื่อแสดงให้เห็นถึงความสนใจที่คุณมีต่องาน ต่อหัวหน้า หรือต่อองค์กร เพราะถ้าคุณไม่ถามอะไรเลย ผู้สัมภาษณ์หลายคนจะตีความหมายว่า คุณเป็นคนขี้อายหงิมๆ หรือไม่ก็เป็นคนที่มีความมั่นใจในตนเองสูงจนไม่ต้องการรู้หรือง้ออะไรหรือใครทั้งสิ้น ไม่ว่าจะตีความหมายในลักษณะใด โอกาสที่คุณจะได้งานนั้นน้อยมาก เพราะผู้สัมภาษณ์จะต้องเริ่มคิดแล้วว่า ด้วยลักษณะของคุณที่เป็นแบบนี้ จะเข้ากับเพื่อนร่วมงานคนอื่นได้ไหม แล้วไหนจะลูกค้าอีก ถ้ารับคุณเข้ามาคนรับอาจจะมีปัญหาในอนาคตได้

6.    ทำการบ้านมาก่อน – หลายคนไปสัมภาษณ์งานโดยยังไม่รู้ด้วยซ้ำว่าบริษัทประกอบกิจการอะไร ด้วยโลกแห่งเทคโนโลยีปัจจุบัน คงจะไม่ยากเกินไปที่จะหาข้อมูลในอินเตอร์เน็ท ทำให้ผู้สัมภาษณ์เห็นว่าคุณทำการบ้านมาแล้วในระดับหนึ่ง ถ้าเป็นไปได้ คุณอาจจะพูดถึงข่าวที่บริษัทเพิ่งได้รับรางวัลมาเมื่อเร็วๆนี้ หรือข่าวการขยายงานของบริษัท เป็นต้น

7.    ตอบคำถามด้วยคำตอบที่คุณอยากให้เขาถาม – นี่เป็นวิธีการที่หลายๆคนใช้ในการรับมือกับนักข่าวหรือสื่อต่างๆ แต่มันก็เป็นวิธีการที่ดีสำหรับการไปสัมภาษณ์งานเช่นกัน คุณคงไม่ต้องการกลับออกมาจากห้องสัมภาษณ์แล้วนั่งเสียใจว่า “ทำไมถึงไม่บอกถึงเรื่องที่ฉันได้รางวัลเหรียญทองทางวิทยาศาสตร์จากการแข่งขันโอลิมปิก” จงอย่ารอให้เขาถาม เพราะเขาอาจจะไม่ถาม จงหาโอกาสในการบอกผู้สัมภาษณ์เมื่อเวลาและจังหวะอำนวย เช่นถ้าผู้สัมภาษณ์ถามว่า “คุณทำกิจกรรมอะไรบ้างในระหว่างเรียนในมหาวิทยาลัย” คุณอาจจะตอบไปเลยว่า “กิจกรรมในมหาวิทยาลัยก็ทำบ้างนิดหน่อย แต่คิดว่าสิ่งที่น่าสนใจน่าจะเป็นกิจกรรมที่ผมทำตอนมัธยมปลายที่ได้เป็นตัวแทนของประเทศไทยในการเข้าไปแข่งขันทางวิทยาศาสตร์ระดับโอลิมปิก ซึ่งผมได้รับรางวัลเหรียญทองกลับมา” โอเค! คุณอาจจะไม่ได้รับรางวัลเหรียญทองโอลิมปิก แต่ก็คงจะมีอะไรบางอย่างที่อยากจะบอกให้ผู้สัมภาษณ์รู้ ดังนั้นจงหาโอกาสในการบอกเสีย

ข้างต้นเป็นทิปและเทคนิคเล็กๆน้อยๆสำหรับการสัมภาษณ์งาน ถ้าคุณกำลังหางานใหม่อยู่หรือกำลังจะไปสัมภาษณ์งาน อย่าลืมเทคนิคเหล่านี้ มันจะเป็นประโยชน์สำหรับคุณแน่นอน

อภิวุฒิ พิมลแสงสุริยา
กรรมการผู้จัดการ
บริษัท ออคิด สลิงชอท จำกัด
apiwut@riverorchid.com
www.orchidslingshot.com