ระดมสมองอย่างไรให้ได้ผล?

สมัยนี้ ใครๆก็นิยม การระดมสมอง

ประชุมเล็กประชุมใหญ่ ในห้องเรียนหรือในคณะกรรมการองค์กรต่างๆ เอะอะอะไรเราก็ระดมสมองไว้ก่อน

ผมเองก็ทำ ทำเพราะเข้าใจว่า หลายหัว น่าจะดีกว่าหัวเดียว ยังไงก็น่าจะ ฉลาดขึ้น กว่าคิดคนเดียว

จนได้มาเห็นรายงานการทดลองทางสมองชิ้นหนึ่ง จาก มหาวิทยาลัยเวอร์จิเนียเทค (Virginia Tech) พบว่า เวลาทำงานเป็นกลุ่ม สมาชิกหลายคนมีไอคิวลดลงจากสกอร์ที่พวกเขาเคยทำได้เวลาอยู่คนเดียว

แถวบ้านเรียกว่า เข้ากลุ่มแล้ว โง่ลง

ก่อนอื่น การทดลองนี้ทำอย่างไร? นักวิจัยเอานักศึกษาในมหาวิทยาลัยมา แล้วเริ่มโดยให้ทำ Baseline ด้วยแบบทดสอบ IQ ที่ใช้เป็นการวัดระดับความฉลาดของผู้เข้าร่วมการทดลอง ต่างคนต่างทำ ผลคือคะแนนเฉลี่ยที่ได้ไม่ต่างกันนัก อยู่ที่ 126 ดีกว่ามาตรฐานของคนทั่วไปที่ประมาณ 100

หลังจากนั้น เขาจัดแจงแบ่งบุคลากรเหล่านี้ออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละห้าคน แล้วให้ทำกิจกรรมอีกหลายอย่างเพื่อทดสอบหาคะแนนไอคิวของแต่ละคนอีกครั้ง ย้อนกลับไปเปรียบเทียบกับ Baseline

หัวใจอยู่ที่ว่า ทุกครั้งที่ทำกิจกรรมอย่างหนึ่งเสร็จ จะมีการประกาศคะแนน และสมาชิกแต่ละคนจะรู้ว่าไอคิวของตนเป็นอย่างไรเมื่อ เทียบกับอีก 4 คนในกลุ่ม ดีกว่า หรือ ด้อยกว่า อย่างไรบ้าง

ฟังแล้วงงไหมครับ ผมต้องอ่านอยู่หลายเที่ยวกว่าจะเข้าใจถึงความฉลาดของคนออกแบบงานวิจัยชิ้นนี้

แปลง่ายๆคือ เขาทดลองดูว่า หากเรารู้ว่าเรา ฉลาด หรือ โง่ กว่าคนอื่นแค่ไหน จะมีผลต่อคะแนนไอคิวของเราหรือไม่?

คำตอบคือ มีครับ มีมากด้วย และแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนคะแนนดีขึ้น บางคนคะแนนแย่ลง แบ่งออกเป็นกลุ่ม High Performers และ Low Performers เมื่อเทียบกับค่ากลางข้างต้นที่ 126

สาเหตุอาจมาจากอะไรได้บ้าง ก็ลองมาเทียบผลสแกนทางสมอง fMRI ของคนสองกลุ่มนี้ดู

ข้อสังเกตที่ 1 พอเข้ากลุ่มแล้ว ทุกคน มีคลื่นสมองด้าน อารมณ์ สูงขึ้น และคลื่นสมองด้าน ความมีเหตุผล น้อยลง หมายถึงความสามารถในการวิคราะห์ปัญหาเพื่อการตัดสินใจที่ด้อยลง

ข้อสังเกตที่ 2 กลุ่ม High Performers สามารถควบคุมอารมณ์ได้ดีกว่ากลุ่ม Low Performers และคลื่นสมองด้าน ความมีเหตุผล กระเด้งกลับมาได้ระหว่างกิจกรรมทดสอบไอคิวในกลุ่ม

ข้อสังเกตที่ 3 ยิ่งเรารู้ว่าเรา ฉลาด กว่าคนในกลุ่ม สมองด้านการเรียนรู้ของเรายิ่งกระตือรือร้น ควบคู่ไปกับสมองส่วนที่รู้สึกเหมือนได้รางวัล

น่าสนใจไม่น้อย แต่แล้วในการทำงานล่ะ เอา Out-of-the-Box นี้ ไปใช้ได้อย่างไรบ้าง?

อย่างแรก EQ เจ๋งกว่า IQ เลือกคนเข้ากลุ่มเพื่อระดมสมอง อย่าดูแต่คนที่ฉลาดเชิง IQ อย่างเดียว ให้มองหาความสามารถการบริหารจัดการอารมณ์ของเขา (Emotional Regulation) เพราะเวลาอารมณ์ ขึ้น ความฉลาดจะ ลด เกิดขึ้นกับทุกสมองในหัวของทุกคน ยิ่ง EQ ดี IQ ก็ยิ่งเพิ่ม

อย่างที่สอง จะระดมสมองให้เลิศ ต้องแบ่งกลุ่มให้เหมาะสม ให้มีระดับความฉลาดเท่าๆกัน อย่าเอาพวกอัจฉริยะข้ามคืน หรือพวกคุยโวโอ้อวด เข้าไปร่วมด้วยเพราะจะกดคนอื่น พวกนั้นเหมาะทำงานคนเดียว

ประเด็นนี้ เคยมีการศึกษาอีกชิ้นหนึ่งพบว่า ผู้บริหารระดับสูง เป็นตัวทำลายนวัตกรรมใหม่ๆในทีม มากกว่าจะเป็นตัวสร้าง อาจเป็นด้วยเหตุผลคล้ายกัน คือทำให้คนในทีม โง่ลง

อย่างที่สาม พยายามกระจายงานให้ทุกคนมีส่วนร่วม เช่น ผลัดกันคิดคนละข้อ ผลัดกันเขียนคนละบรรทัด ผลัดกันพูดคนละประเด็น อย่าเอาหน้าที่ไปโปะไว้ที่ใครคนใดคนหนึ่ง เพราะความเหลื่อมล้ำที่เกิดจะทำให้สมาชิกควบคุมอารมณ์ยาก และ IQ ของคนอื่นๆลดได้ง่าย

อย่างสุดท้าย จะระดมสมองให้มีประสิทธิภาพ ต้องหมั่นชมเยอะๆ หากคิดว่าชมเยอะแล้วให้ชมอีก มีกติกาว่าห้ามติ จะติเพื่อก่อหรือวิจารณ์เพื่อทำลายก็ตามห้ามหมด ทำยังไงก็ได้ให้สมาชิกในกลุ่มรู้สึก ฉลาด แล้วไอเดียจะบรรเจิด เสร็จแล้วค่อยมาว่ากันทีหลังว่าจะเลือกอะไรไม่เลือกอะไร

เรื่องวันนี้ คุณผู้อ่านได้อะไรแค่ไหนผมไม่แน่ใจเหมือนกัน รู้แต่ว่าคนเขียนได้ข้อคิดมากมายที่จะเอาไปใช้ในการ ระดมสมอง กับองค์กรต่างๆต่อไปครับ