สิ่งที่ควรทำเกี่ยวกับการตัดสินใจ

ถ้าพูดถึงเรื่องการตัดสินใจ ทราบไหมว่าวันหนึ่งๆ เราต้องตัดสินใจสักกี่ครั้ง...ฝรั่งทำสำรวจมาพบว่ามากกว่า 5,000 ครั้งต่อวัน !
แต่ในความเป็นจริงจะถึงขนาดนั้นไหม คงไม่ต้องไปเถียงกับเขา เอาเป็นว่า “เยอะ” ครับ
นับตั้งแต่ตื่นนอน บางคนก็เริ่มตัดสินใจแล้วว่า จะตื่นเลยดีไหมหรือจะนอนต่ออีกสัก 10 นาที ตื่นขึ้นมาแล้วก็ต้องตัดสินใจอีกว่า วันนี้จะใส่เสื้อผ้าตัวไหน อาหารเช้าจะทานไหม จะใส่รองเท้าคู่ไหน จะขึ้นทางด่วนไหม จะฟังข่าวหรือฟังเพลงดี ฯลฯ
การตัดสินใจเหล่านี้เป็นสิ่งที่ทำทุกวันจนแทบไม่เฉลียวใจเลยว่า นี่เป็นเรื่องของการตัดสินใจ เพราะสามารถทำได้ง่ายและรวดเร็วมากจนไม่ทันคิด

อย่างไรก็ตาม เมื่อต้องตัดสินใจในส่ิงที่มีผลกระทบสูงขึ้น การคิดวิเคราะห์และความละเอียดรอบครอบย่อมต้องมากขึ้นตามไปด้วย
สิ่งที่ควรทำเพื่อให้การตัดสินใจมีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกเหนือจากสิ่งที่เคยทำในการตัดสินใจเล็กๆ น้อยๆ ระหว่างวันคือ...

ดึงผู้อื่นมามีส่วนร่วมในการตัดสินใจ
(แต่การตัดสินใจขั้นสุดท้ายยังอยู่ที่ตัวเรา) อย่าลืมว่าการตัดสินใจในเรื่องใหญ่ๆ มักไม่สามารถตัดสินใจได้ในสูญญากาศ ในการทำงานย่อมมีทีมที่ทำงานร่วมกัน เราคงไม่ได้ทำทุกอย่างได้ด้วยตัวเอง ดังนั้นการปรึกษาผู้อื่นจะช่วยให้ได้รับความคิดเห็นที่หลากหลายและมุมมองใหม่ๆ จากสายตาของคนภายนอกด้วย อย่างไรก็ดีการดึงผู้อื่นเข้ามามีส่วนร่วมมากเกินไป อาจทำให้เกิดปัญหาตามมาได้ เพราะการตัดสินใจบางทีก็สอดคล้องกับความคิดของคนบางกลุ่มและคงไม่เหมือนกับความคิดของคนอีกกลุ่ม ซึ่งอาจทำให้ผิดใจกันได้

ดังนั้นปัจจัยถัดไปที่ควรทำให้ดีคือ การสื่อสารและอธิบายเหตุผล เพื่อให้เข้าใจที่มาที่ไปของการตัดสินใจ บ่อยครั้งความขัดแย้งเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะผลของการตัดสินใจโดยตรง แต่เป็นเพราะขาดการสื่อสารที่ดีพอในการสร้างความเข้าใจให้กับผู้ที่เกี่ยวข้อง นอกจากนั้นส่ิงที่ควรคำนึงอีกอย่างคือบางครั้งการตัดสินใจว่าจะยังไม่ตัดสินใจก็เป็นการตัดสินใจประเภทหนึ่ง หลายครั้งที่ผมมักได้ยินลูกน้องนินทาหัวหน้าว่าเป็นคน “ไม่กล้าตัดสินใจ” แต่พอได้สอบถามรายละเอียดลึกลงไปในมุมมองของหัวหน้า กลับพบว่าไม่ใช่ไม่กล้าตัดสินใจ แต่หัวหน้าตัดสินใจที่จะรอข้อมูลหรือความชัดเจนบางอย่างเพียงแต่ขาดการสื่อสารออกไปให้เข้าใจ...เท่านั้นเอง

นอกจากนั้นสิ่งที่ต้องตระหนักไว้ตลอดเวลาคือ แม้ตัดสินใจไปแล้วก็ต้อง พร้อมรับการเปลี่ยนแปลง เพราะการตัดสินใจในช่วงแรกอาจมีข้อมูลระดับหนึ่ง เมื่อเวลาผ่านไปการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น อาจได้รับข้อมูลเพิ่มมากขึ้นหรือมีมุมมองที่แตกต่างเข้ามา ทำให้สิ่งที่ตัดสินใจไว้ก่อนหน้าอาจไม่เหมาะสม ดังนั้นต้องไม่ปิดกันการตัดสินใจของตนเอง จงพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นและปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมกับสถานการณ์ที่เปลียนไปได้อยู่เสมอ

การตัดสินใจหลายครั้งมักอาศัย ประสบการณ์ในอดีต คนเรามองปัญหาและวิเคราะห์เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบันโดยพยายามเชื่อมโยงกับเหตุการณ์ที่เคยเกิดขึ้นในอดีต จากนั้นจึงตัดสินใจบนพื้นฐานของประสบการณ์เดิมและนี่คือที่มาของการที่หลายคนมักพูดทำนองว่า “เชื่อผม ผมเคยเจอมาก่อน” หรือ “เชื่อผม มันไม่เวิร์คหรอก” เป็นต้น ในการตัดสินใจ พึงระลึกไว้ว่าส่ิงที่เกิดขึ้นในอดีตอาจคล้ายแต่คงไม่เหมือนเดิมในปัจจุบัน ประสบการณ์เป็นเรื่องดีหากใช้ให้เป็น

และสุดท้ายคงต้องยอมรับว่า อคติ เป็นสิ่งที่มีอยู่ในมนุษย์ทุกคน จริงไหมบางครั้งเราตัดสินใจเรื่องบางเรื่องโดยดูว่าเป็นเรื่องของ “ใคร” โดยยังไม่ได้ดูรายละเอียดด้วยซ้ำว่าเป็นเรื่อง “อะไร” การบอกให้ตัดสินใจโดยไม่มีอคติ คงเป็นเหมือนการเพ้อฝันในโลกแห่งอุดมคติ ดังนั้นจึงอยากเพียงแค่เตือนสติว่า อย่าเพ่ิงด่วนตัดสินใจเพียงเพราะใครเสนอมา ใช้ปัจจัยหลายๆ ข้อข้างต้นมาเป็นองค์ประกอบสำหรับการตัดสินใจ แล้วจะได้ไม่ต้องมาเสียใจภายหลัง

ผมมีตัวอย่างจริงๆ มาเล่าให้ฟังสักตัวอย่าง เพื่อพิสูจน์ว่าหากทำได้ตามที่ว่านี้ รับรองได้ว่าการตัดสินใจในคราวต่อไปของคุณจะดีขึ้นอย่างแน่นอน

ลูกน้องของผมคนหนึ่งพยายามที่จะปิดโครงการกับลูกค้าให้เสร็จก่อนเดินทางไปต่างประเทศ แต่หลังจากพยายามอยู่นาน ลูกค้าก็ยังรู้สึกไม่พึงพอใจในงานที่ออกมาสักที ลูกน้องของผมคนนี้พยายามทำทุกอย่างเพื่อให้ลูกค้าพอใจเพื่อจะได้ปิดโครงการ แต่จนแล้วจนรอดก็ไม่ประสบความสำเร็จ เธอตัดสินใจไปขอความคิดเห็นจากเพื่อนร่วมงานคนหนึ่งซึ่งไม่มีประสบการณ์โดยตรงเกี่ยวกับงานโครงการนี้เลย แต่ก็ไม่ผิดหวัง เพื่อนสามารถให้คำแนะนำที่ดีจากมุมมองที่แตกต่างและที่สำคัญไม่มีอคติใดๆกับลูกค้า จึงทำให้แนวทางครั้งนี้ได้รับความเห็นชอบจากลูกค้าและทำให้เธอปิดโครงการได้อย่างที่ตั้งใจ

อันที่จริงแนวทางการแก้ไขก็ไม่ได้วิลิศมาหราอะไร เพียงแต่ลูกน้องของผมคนนี้ เธอเผอิญไปติดอยู่ในบ่วงแห่งความคิด ประสบการณ์และอคติแบบเดิมๆ นานเกินไป เท่านั้นเอง
ลองดูครับ ... ผมเชื่อว่าไม่ยากเกินไป !

 

 

 

อภิวุฒิ พิมลแสงสุริยา
กรรมการบริหาร
บริษัท ออคิด สลิงชอท จำกัด
apiwut@riverorchid.com
ติดตามเกร็ดความรู้ในการบริหารได้ที่ twitter@apiwutp