/

Leading the New Edge: ทักษะแห่งโลกอนาคต ทักษะที่ 3 - Wicked-Problem Self-Efficacy

Wicked-Problem Self-Efficacy

อย่าพึ่งทำหน้าสงสัยกันไป ว่าทำไมถึงเป็นทักษะนี้ ทั้ง ๆ ที่ในตอนแรก ๆ พึ่งบอกไปว่าในอนาคต AI จะคิด วิเคราะห์ แก้ไขปัญหาได้เร็วกว่าคน แต่ทว่า AI ยังมีจุดอ่อนอยู่คือ AI จะสามารถวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาต่าง ๆ จากฐานข้อมูลที่มีอยู่เท่านั้น แต่หากเป็นสิ่งใหม่ ๆ ที่ไม่เคยมีอยู่ในฐานข้อมูล AI ก็ไปไม่รอดเหมือนกัน

เพราะโลกใบนี้มีปัญหาใหม่เกิดขึ้นทุกวัน เราในฐานะมนุษย์ก็ต้องคอยแก้ไขปัญหากันไป ถ้าโชคดีเจอปัญหาที่ไม่ซับซ้อนก็ง่ายหน่อย แต่ถ้าเจอปัญหา ที่ซับซ้อน เกี่ยวข้องกับหลายฝ่าย จะแก้ไขปัญหาแต่ละทีก็ต้องมองให้รอบด้าน เพราะถ้าพลาดไปแม้แต่นิดเดียวอาจจะเกิดความเสียหายร้ายแรง โดยเฉพาะเวลาที่มีประเด็นของคนเข้ามาเกี่ยวข้อง เพราะคนเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความซับซ้อนและอ่อนไหวอยู่ในตัว ดังนั้นการแก้ไขแต่ละครั้งจึงต้องค่อย ๆ คิด ประเมินสถานการณ์ที่เป็นอยู่ เพื่อหาทางเลือกต่าง ๆ คาดเดาโอกาสและผลกระทบที่จะเกิดขึ้นและลงมือปฏิบัติจริง ด้วยเหตุผลดังกล่าวทักษะการ แก้ไขปัญหาที่ซับซ้อนจึงติดอันดับเป็นทักษะจำเป็น สำหรับอนาคต

สำหรับวิธีการฝึกพัฒนาทักษะการแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อนนั้น เรามีวิธีการง่าย ๆ มาแนะนำ ดังนี้ค่ะ

1. คิดแบบเป็นภาพ การคิดเป็นภาพจะช่วยให้เรามองเห็นภาพรวมได้ชัดเจนขึ้นและมองเห็นความเชื่อมโยงต่าง ๆ ดังนั้นเวลาที่เราเจอประเด็นหรือปัญหา ให้ลองวาดภาพขึ้นมา โดยอาจจะเป็นภาพขั้นตอนการทำงานหรือแผนผัง (Mind Map) ง่าย ๆ โดยใช้อุปกรณ์ที่มีอยู่เช่น ไวท์บอร์ด, กระดาษ หรือโปรแกรม PowerPoint

2. เล่นเกมส์ปริศนาลับสมอง ถ้าเราอยากจะหุ่นดีนอกจากจะกินอาหารที่มีประโยชน์แล้ว ยังต้องออกกำลังกายด้วย สมองก็เช่นกัน ถ้าอยากให้สอง fit and firm นอกจากการอ่านหนังสือเพื่อเป็นอาหารให้กับสมองแล้ว ยังต้องออกกำลังให้กับสมองด้วย สำหรับการออกกำลังของสมองซีกซ้ายคือการเล่นเกมปริศนา ลับสมอง เช่นเกม Crossword เกมซูโดกุ หรือเกมหมากต่าง ๆ โดยการเล่มเกมดังกล่าวจะช่วยเชื่อมต่อเซลล์สมองเข้าด้วยกัน ส่งผลให้เซลล์สมองสามารถทำงานได้เร็วขึ้นและพัฒนากระบวนการคิดให้ ซับซ้อนมากขึ้น

3. ฝึกสติและควบคุมอารมณ์พอมาถึงวิธีนี้หลายคนอาจจะสงสัยว่าอารมณ์เกี่ยวข้องอะไรกับการแก้ไขปัญหา ทำไมต้องฝึกควบคุมอารมณ์ด้วย ขอกระซิบไว้ตรงนี้เลยค่ะว่าอารมณ์เป็นตัวแปรที่สำคัญที่สุดในการแก้ไขปัญหาเลยแหละค่ะ โดยเฉพาะเวลาที่เราเจอปัญหาใหม่ที่ไม่เคยเจอ เรามักจะเกิดอาการเครียดและตื่นตระหนกดังนั้นหากเราไม่คุ้นเคยกับการควบคุมอารมณ์ เราจะยิ่งล้นลานและ Panicถึงเวลานั้นต่อให้สมองเราดีแค่ไหน ก็คงไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้เพราะโดยปกติแล้วอารมณ์จะทำงานเร็วกว่าความคิดดังนั้นหากเราควบคุมอารมณ์ไม่ได้แม้เพียง เสี้ยววินาทีก็อาจจะก่อให้การตัดสินใจที่ผิดพลาดและก่อให้เกิดปัญหาตามมาเหมือนที่เราเห็นข่าวกรณีทะเลาะวิวาทกันบ่อย ๆของผู้ทรงคุณวุฒิหรือวัยวุฒิ

จบไป 3 ทักษะแห่งโลกอนาคตแล้วนะคะ ซึ่งทั้งสามทักษะนี้มีความสอดคล้องและสนับสนุนซึ่งกันและกัน เพราะหากมีแต่ Creative Conceptions แต่ขาด Logical Investigation ก็คงไม่สามารถใช้แก้ไข Wicked-Problem ได้ดังเช่นการที่ Google Map ที่ต้องการพัฒนาเนื้อหา และผลิตภัณฑ์ที่ตรงกับความต้องการของผู้ใช้ จึงได้ออกแบบแผนที่สำหรับรถมอเตอร์ไซค์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ตอบโจทย์คนไทยเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะคนในกรุงเทพที่ต้องอาศัยรถมอเตอร์ไซค์ในช่วงการจราจรคับขัน ซึ่งนี้เป็นตัวอย่างของการนำทักษะทั้งสามด้านมีประยุกต์ใช้ด้วยกันอย่างลงตัว ดังนั้นเราจึงควรฝึกพัฒนาทั้งสามทักษะอยู่เสมอ เพื่อให้สามารถนำมาใช้ได้ทันทีที่ต้องการ ส่วน 3 ทักษะที่เหลือ เอาไว้มาติดตามต่อกันคราวหน้านะคะ

 




ชโลธร แจ่มจำรัส
เจ้าหน้าที่ประสานงานโครงการด้านการให้คำปรึกษา
สลิงชอท คอนซัลทิง
 

ที่มา : thebangkokinsight
คอลัมน์ Leading the New Edge: ทักษะแห่งโลกอนาคต ทักษะที่ 3 - Wicked-Problem Self-Efficacy
ฉบับวันที่ 9 พฤศจิกายน 61