uploaded/content/201911/1574304320.3366-jpg

คุยเรื่องคน: เมื่อไหร่จะหยุดเรียนซะที

เมื่อวันก่อนไปทานข้าวกับเพื่อนๆ ที่ไม่ได้เจอกันนนาน

เพื่อนคนหนึ่งถามผมว่า “เมื่อไรจะหยุดเรียนซะที เห็นเรียนนั่นโน่นนี่อยู่เรื่อย ๆ ไม่เหนื่อยบ้างเหรอ 

ครับ ก็เหนื่อยบ้าง บ่นบ้าง สมัยก่อนตอนเรียนจบปริญญาตรี ก็เรียนต่อปริญญาโท เรียนไปด้วย ทำงานไปด้วย เหนื่อยสายตัวแทบขาด แต่เอาตัวรอดมาได้

พอทำงานได้สักพัก นายบอกว่าปริญญาที่เรียนมาไม่ตรงกับงานที่ทำ ให้ไปเรียน MBA ใหม่ ... ครับ ผมก็ไป คือเป็นคนว่านอนสอนง่ายอะนะ

ระหว่างเรียนก็ทำงานไปด้วย งานก็เยอะ รายงานก็แยะ ทุกเสาร์อาทิตย์ต้องทำงานกลุ่ม ทุรนทุรายเรียนจนจบ
คนถามจะเรียนต่อปริญญาเอกไหม ตอบทันทีแบบไม่ต้องคิด “พอแล้ว 

แต่ ...พอทำงานไป ถึงแม้จะไม่ได้เรียนปริญญาเอก ก็ยังกระเสือกกระสนเรียนคอร์สสั้นๆ คอร์สนั้นคอร์สโน้นอยู่ร่ำไป ญาติพี่น้องถามว่า “เมื่อไรจะเรียนจบซะที ! 

อันที่จริงผมก็ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจน แต่เท่าที่คิดได้ตอนนั้นก็ตอบไปว่า “เลิกทำงานก็เลิกเรียน ”…เพื่อนสวนทันทีว่า “ไม่มีทาง ! 

เออ ผมก็เอากลับมาคิดนะว่า “เอ รึว่าผมจะเป็นคนบ้าเรียน ? 

พยายามทำใจให้เป็นกลาง แล้วลองพิจารณาดูสิ่งที่เกิดขึ้นดู ตามที่เห็นและเป็นจริง ...

ผมไปคุยกับลูกค้า ... ลูกค้าหลายคนมีความรู้มากกว่าผม
ผมเป็นอาจารย์สอนหนังสือ ... ผู้เรียนหลายคนสอนผมด้วยซ้ำ
ผมนั่งฟังลูกน้องรุ่นใหม่ๆ คุยกัน ... พวกเขามีความรู้หลายอย่างที่ผมไม่เคยระแคะระคายเลย

ผมอ่านหนังสือและงานวิจัยหลายเล่ม ทั้งหมดพูดตรงกันว่า ...

จากนี้ไป การเรียนรู้ไม่ได้ยุติลงตอนที่จบมหาวิทยาลัย แต่เป็นการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Life-long Learning), อายุของความรู้ (Shelf-life) ลดลงจากเดิมที่เคยใช้ได้ 20-30 ปี เหลือแค่ 2-3 ปี ก็ล้าสมัย

ทักษะที่สำคัญในศตวรรษที่ 21 คือการ ลบความรู้และสิ่งที่ได้เรียนรู้มาแบบเดิม ๆ (Unlearn) แล้วเปิดใจเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ที่ไม่เคยรู้หรือไม่คุ้นชินมาก่อน (Relearn)

ทุกองค์กรกำลังพูดถึงการเรียนรู้แบบ Reskill (การเพิ่มทักษะในแนวขวาง เป็นการเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ ที่ไม่เคยทำมาก่อน เช่น เคยทำงาน HR ต้องเปลี่ยนมาเป็นงานขาย เป็นต้น) และ Upskill (การเพิ่มทักษะในแนวดิ่ง เป็นการเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ ให้ลึกและซับซ้อนยิ่งขึ้น เช่น เคยแค่เก็บข้อมูล ก็ต้องเรียนรู้ที่จะวิเคราะห์และนำเสนอข้อมูล เป็นต้น)

ตลอดระยะเวลา 10 ปีให้หลังมานี้ ผมได้ยินแต่คนพูดถึง “เรียนเพิ่ม ” “เริ่มเรียนใหม่ ” “เรียนแล้วเรียนอีก ” “เรียนไปเรื่อย ๆ ถึงเหนื่อยก็อย่าหยุด ” ฯลฯ แต่ไม่เห็นมีใครพูดเรื่อง “หยุดเรียน ” สักคน !

องค์กรหลายแห่ง ถึงกับลงทุนเป็นหลักร้อยล้านพันล้าน เพื่อสร้างศูนย์การเรียนรู้ (Academy) อย่างเช่น กลุ่มบริษัทเครือซีพี สร้างศูนย์การเรียนรู้ขนาดใหญ่โตมโหราฬ ที่เขาใหญ่ ขนผู้บริหารไปทำเวิร์คชอปกันเกือบทุกอาทิตย์ ธนาคารไทยพาณิชย์ ตั้งศูนย์การเรียนรู้ของตนเอง แยกออกจากหน่วยงาน HR เพื่อจะได้มีโฟกัสในการสร้างสรรค์การเรียนรู้ให้กับพนักงาน เป็นต้น

ผมคิดทบทวนไปมา ... นึกในใจแบบเสียงดังๆ อย่างมีอคติว่า “ตรูไม่น่าจะบ้าหว่ะ ! 

แล้วทำไมคนอื่นอีกหลายคน ไม่เห็นต้องเรียนชนิดเป็นบ้าเป็นหลังขนาดนี้ ? ” ... น่าจะเป็นคำถามต่อไป ที่คนไม่เห็นด้วยกับ การเรียนรู้อย่างบ้าคลั่ง อยากจะถาม

ผมก็ไม่ทราบ ตอบแทนพวกเขาเหล่านั้นไม่ได้ แต่ถ้าลองคิดเองภายใต้สมมุติฐานอันคับแคบของผม อาจเป็นเพราะ ...

1. พวกเขาเหล่านั้น โชคดีที่มีชีวิตสุขสบาย ไม่ต้องแข่งขัน ไม่ต้องปรับตัว ไม่ต้องดิ้นรน ... แค่นี้ก็ดีแล้ว ... เลยไม่เห็นถึง ความจำเป็นที่ต้องเรียน ... มั้ง? หรือ

2. พวกเขาเหล่านั้น อาจมีวิธีการเรียนรู้ที่ต่างไปจากผม ผมชอบเรียนด้วยวิธีการ ดู อ่าน ฟัง แต่พวกเขาอาจเรียนรู้ได้ด้วยวิธีการลงมือทำ (Learning by Doing) เลยไม่ชอบการนั่งเรียน ... มั้ง? หรือ

3. พวกเขาเก่งกว่าผม รู้มากกว่าผม ประสบความสำเร็จมากกว่าผม เลยไม่มีความจำเป็นที่จะต้องเรียนแล้ว ... มั้ง?

หรือคุณคิดว่าไง ? ... ลองแลกเปลี่ยนกันได้

แต่ไม่ว่าจะอย่างไร สุดท้ายผมก็ยังหาคำตอบดี ๆ ไปตอบไม่ได้อยู่ดีว่า ... เมื่อไรจะหยุดเรียน ... เมื่อไรจะเรียนจบ ?

ใครรู้ ช่วยผมที ...
 




อภิวุฒิ พิมลแสงสุริยา 
Founding Partner
Slingshot Group
 

ที่มา : หนังสือพิมพ์ กรุงเทพธุรกิจ
คอลัมน์ คุยเรื่องคน: เมื่อไหร่จะหยุดเรียนซะที